Τεκμήρια: Τί είναι και πολλά άλλα ερωτήματα!

Το τεκμήριο, είναι ένας έμμεσος τρόπος για να ορισθεί το φορολογητέο εισόδημα. Δηλαδή, η Οικονομική Αρχή, ορίζει ένα ελάχιστο εισόδημα το οποίο κανείς λογίζεται ότι έχει με βάση χαρακτηριστικά που ορίζονται στο Ε1. Αν το κατά την εκτίμηση του Υπουργείου ξεπερνάει το πραγματικό, τότε η βάση υπολογισμού του φόρου, είναι το τεκμαρτό ποσό και όχι το πραγματικό.

Επί παραδείγματι, μισθωτός για το 2016 προσλήφθηκε και εργάστηκε μόνο τον Δεκέμβριο, ενώ τους άλλους μήνες του έτους δεν έλαβε ούτε επίδομα ανεργίας, αλλά ούτε και κάποιου άλλου είδους εισοδήματος. Οπότε έστω ότι το ποσό που θα έλαβε μετά τα αναλογούντα δώρα και επιδόματα αδείας είναι 700€. Όμως ο μισθωτός του παραδείγματος, έχει ένα αυτοκίνητο που με βάση τον κυβισμό του, ορίζει ένα τεκμήριο 3.400€. Η λογική πίσω το τεκμήριο είναι ότι για το όχημα αυτό γίναν δαπάνες, πχ, ασφάλεια, καύσιμα, έξοδα συντήρησης. Αφού ο φορολογούμενος μπόρεσε και έκανε αυτές τις δαπάνες, είχε το εισόδημα για να συντηρήσει το αυτοκίνητο αυτό και άρα τα εισοδήματα του δεν είναι μόνο τα 700€, αλλά το μεγαλύτερο ποσό των 3.400€ ανεξάρτητα που δεν προσδιορίζεται επακριβώς το πώς έλαβε το ποσό αυτό.

Το ανωτέρω παράδειγμα, αν και απλό, είναι αρκετά χρήσιμο για την επεξήγηση του τεκμηρίου.
Τα τεκμήρια λοιπόν είναι η βάση υπολογισμού του φόρου για πολλούς, όπως οι ωρομίσθιοι καθηγητές φροντιστηρίων, οι επιχειρήσεις με ζημία που δεν συμψηφίζεται από άλλα εισοδήματα, αλλά και για πολλούς που προβαίνουν σε αγορές πχ αυτοκινήτων ή ακινήτων, χωρίς να προκύπτει από κάπου το εισόδημα που καταναλώθηκε για την απόκτηση αυτών των περιουσιακών στοιχείων. Η τελευταία περίπτωση είναι συχνή όταν τα ποσά που χρειάζονται είναι από ανιόντες όπως οι γονείς ή οι παππούδες, φαινόμενο συχνό στην ελληνική κοινωνία ιδίως μέχρι την αρχή των οικονομικών αναταραχών που αποτελούν πλέον το οικονομικό μας περιβάλλον.

Το τεκμήριο που ο κάθε ένας από μας έρχεται να αντιμετωπίσει είναι το βασικό ελάχιστο τεκμήριο που ανέρχεται στις 3.000€ για τον άγαμο φορολογούμενο και στις 5.000€ για το ζευγάρι που είναι σε γάμο ή σε σύμφωνο συμβίωσης. Το ποσό των 5.000€, επιμερίζεται ανάλογα στο ζευγάρι και όχι κατ’ ανάγκη σε 50 -50. Έτσι αν τα εισοδήματα αρκούν για καλύψουν τα τεκμήρια του ενός συζύγου, υπάρχει περίπτωση να μοιραστεί το ποσό σε 2.700€ στον ένα και 2.300€ στον άλλο.

Κύριο τεκμήριο είναι αυτό της κατοικίας. Η κατοικία που έχει κανείς και συντηρεί, με τα έξοδα που την βαραίνουν, έχει τεκμήριο. Βάσει των τετραγωνικών, της παλαιότητας του κτηρίου, των μηνών κατοίκησης και της ζώνης της, προκύπτει ένα τεκμήριο, το οποίο βαρύνει τον φορολογούμενο. Τα σπίτια που νοικιάζουν οι γονείς για τα τέκνα που σπουδάζουν, επίσης βαρύνουν με τεκμήριο.

Επίσης βασικό τεκμήριο φέρνει το αυτονίνητο. Ένα τυπικό παράδειγμα είναι το εξής: Αυτοκίνητο 1.400 κυβικών εκατοστών, που αγοράστηκε το 2002 και ο φορολογούμενος το είχε σε αποκλειστική κατοχή, θα φέρει ένα τεκμήριο 2.600€.

Το τεκμήριο επίσης προσαυξάνεται από την ύπαρξη σκαφών, από την ύπαρξη πισίνων, ελικοπτέρων και άλλων περιπτώσεων, αλλά δεν το κείμενο αυτό δεν συντάχθηκε για να απαριθμήσει τα τεκμήρια που το Υπουργείο Οικονομικών ορίζει. Το άρθρο αυτό συντάχθηκε για να αναδείξει κάποια σημαντικά σημεία της εφαρμογής τεκμηρίων, να αναδείξει συχνά λάθη των φορολογουμένων κατά την συμπλήρωση της φορολογικής δήλωσης και τέλος να προτείνει τρόπους ορθής του τεκμαρτού εισοδήματος. Οπότε δεν γίνει περεταίρω περιγραφή και απαρίθμηση των τεκμηρίων.

Το πρώτο που τονίζεται στο άρθρο αυτό είναι η μείωση του τεκμηρίου που έχουν οι φορολογούμενοι που είναι γεννημένοι μέχρι την 31/12/1951. Για τους φορολογούμενους αυτούς, το τεκμήριο μειώνεται κατά 30%. Οπότε και δεν πρέπει κανείς να ξεχάσει τον σχετικό κωδικό 013 ή και 014 στην πρώτη σελίδα της δήλωσης για τον υπολογισμό της μείωσης κατά την εκκαθάριση.

Μείωση τεκμηρίων έχουμε και στον πίνακα των κατοικιών για τους χώρους που έχουν υπαχθεί στον νόμο 4178/2013 και αποτελούν πρώτη κατοικία. Το τεκμήριο των κατοικιών αυτών μειώνεται κατά το ήμισυ και με τον τρόπο αυτό η αρμόδια αρχή θέλει να επιβραβεύσει τους φορολογούμενους για την νομιμοποίηση των αυθαιρέτων.

Μια προσωπική στατιστική από τον συντάκτη του παρόντος κειμένου, σημειώνει τα παραπάνω λάθη σε τακτική βάση και ως εκ τούτου είναι το πρώτο βασικό σημείο που χρήζει προσοχής.

Τακτική είναι επίσης και η έκπληξη από τους συνέταιρους προσωπικών εταιριών που έχουν Ε.Ι.Χ. επιβατικά στο όνομα της εταιρίας και βλέπουν στις προσωπικές τους δηλώσεις τα οχήματα αυτά.

Επιχειρήσεις που διαλέξανε την μορφή της ομόρρυθμης εταιρίας, αν έχουν επιβατικά αυτοκίνητα, θα φέρουν τεκμήριο στους εταίρους ανάλογα με την συμμετοχή στην εταιρία. Ωστόσο πολλοί θεωρούν ότι τα δίκυκλα έχουν τεκμήριο μόνο και συχνά αναλώνονται στην απορία, πόσο είναι το τεκμήριο που βαραίνει τις μοτοσυκλέτες τους. Για την αγορά αυτών υπολογίζεται τεκμήριο το ποσό της αγοράς. Δεν υπολογίζεται τεκμήριο όμως διαβίωσης όπως συμβαίνει με τα αυτοκίνητα.

Το σημαντικότερο όμως με τα τεκμήρια, μετά την αλλαγή που έφερε ο νόμος 4172/2013, με τον διαχωρισμό των εισοδημάτων σε κατηγορίες και την θέσπιση διαφορετικών συντελεστών φορολόγησης σε κάθε πηγή εισοδήματος, είναι ακριβώς η επιλογή του συντελεστή που θα εφαρμοστεί κατά περίπτωση.
Ο νομοθέτης θέλησε να διακρίνει τις πηγές εισοδήματος και να επιβάλλει διαφορετικό συντελεστή φορολογίας αντίστοιχα.

Το ακόλουθο παράδειγμα είναι χαρακτηριστικό. Ένας ελεύθερος επιχειρηματίας με ατομική επιχείρηση και ένας μισθωτός, φορολογούνται με τεκμήριο 5.000€ έκαστος. Οι δύο αυτές περιπτώσεις, για το ίδιο ποσό τεκμηρίου, θα φορολογηθούν διαφορετικά, τόσο από πλευράς συντελεστή όσο και από πλευράς αφορολόγητου, ενώ φυσικά θα υπήρχε αντίστοιχα και η προκαταβολή φόρου για τον ελεύθερο επαγγελματία που συνδέεται με το ύψος του τεκμηρίου.

Αυτό φυσικά συνέβη στην αναζήτηση των εσόδων για την αποπληρωμή των δανειστών, όμως για τον φορολογούμενο, αυτό μπορεί να σημαίνει μέχρι και 1.500€ διαφορά στον φόρο σε ορισμένες περιπτώσεις, αντίστοιχα με το πώς εκκαθαρίζεται η δήλωση που σαν βάση υπολογισμού ορίζεται το τεκμαρτό εισόδημα.
Με την εισαγωγή του νέου φορολογικού νόμου που εφαρμόστηκε για πρώτη φορά το 2014, με το παραπάνω σύστημα υπήρχε ο κίνδυνος ένας άνεργος που πήρε κάποια χρήματα από πχ voucher, να φορολογηθεί για ένα ποσό 2.000€ ή 3.000€, με μέχρι και 1.700€. Πλέον το Υπουργείο έχει ορίσει κάποιες περιπτώσεις που το τεκμήριο θα φορολογηθεί με τον ευνοϊκότερο συντελεστή που είναι των μισθωτών και των συνταξιούχων, ωστόσο και κάποια άλλα ποσά που δεν θεωρούνται εισόδημα, μπορούν να τραβήξουν το τεκμήριο σε συντελεστή άλλο από τον αναμενόμενο. Δεν είναι εύκολο να παρατεθούν όλες αυτές οι περιπτώσεις σε ένα κείμενο, οπότε αν υπάρχει η παραμικρή υποψία ότι η εκκαθάριση βγάζει ποσά διαφορετικά από το αναμενόμενο, ο φορολογούμενος ας αναζητήσει την συνδρομή ενός φοροτεχνικού. Το όφελος από την ορθή συμπλήρωση της δήλωσης έναντι του τιμήματος του φοροτεχνικού, θα είναι εύλογο σε πολλές περιπτώσεις.

Φυσικά ο νομοθέτης έχει δώσει την δυνατότητα στον φορολογούμενο να αμφισβητήσει το ποσό αυτό, να το μειώσει από χρηματικά διαθέσιμα που προκύπτουν από πχ αποταμιεύσεις και με τον τρόπο αυτό εν τέλει να ρίξει το τεκμήριο πολλές φορές ακόμη και κάτω από το ύψος του πραγματικού εισοδήματος. Όμως αυτό θα συζητηθεί στο επόμενο τεύχος του οδηγού αυτού.

Με πληροφορίες απο το www.isologismos.gr

http://www.isologismo.gr/new.php?new=%CF%84%CE%B5%CE%BA%CE%BC%CE%AE%CF%81%CE%B9%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%AC%CE%BB%CE%BB%CE%B1-%CE%B4%CE%B1%CE%B9%CE%BC%CF%8C%CE%BD%CE%B9%CE%B1&id=130

Ετικέτες

[adrotate banner="18"]
[adrotate banner="5"]
[adrotate banner="6"]

Πρόσφατα Άρθρα

Follow Us

[et_bloom_inline optin_id="optin_3"]